Sjedinjene Američke Države preispituju svoj pristup Bosni i Hercegovini i širem regionu Zapadnog Balkana, a fokus se sve više prebacuje sa političkih angažmana na lokalna rješenja i ekonomske interese, navodi politolog Omar Memišević. U intervjuu za "Dan uživo" na N1, Memišević je komentarisao nedavno saslušanje Ronalda Johnsona, kandidata za novog američkog ambasadora u BiH, ističući da njegov nedostatak fokusa na sankcije može značiti promjene u politici Washingtona.
Johnson je 17. septembra saslušan pred Odborom za vanjske poslove Senata SAD-a kao kandidat za ambasadora u BiH.
Tokom saslušanja, američki senatori su se posebno osvrnuli na Dejtonski sporazum, suverenitet i teritorijalni integritet BiH, kao i na ruski utjecaj i sankcijske ovlasti američke administracije.
"Promijenjen je pristup prema Bosni i Hercegovini"
Memišević smatra da su promjene u američkoj politici vidljive već duže vrijeme, a ne samo nakon Johnsonovog saslušanja."Ove promjene su se počele manifestovati još od trenutka kada su ukinute sankcije protiv pojedinaca u Bosni i Hercegovini, posebno u Republici Srpskoj,"
rekao je Memišević, dodajući da je to bio jasan signal o promjeni pristupa Washingtona.
"Dug period bez ambasadora u Sarajevu, Beogradu i Podgorici takođe nosi političku poruku,"
"SAD se više ne želi toliko baviti Evropom"
Prema Memiševiću, odsustvo ambasadora šalje jasnu poruku Zapadnom Balkanu o promjeni američke vanjske politike.
"To je signal da Sjedinjene Američke Države ne žele više biti toliko angažovane u Evropi kao kontinentu,"
podsjećajući na slične okolnosti nakon pada Berlinskog zida.
"Tada je George Bush stariji rekao: 'Nećemo biti svjetski policajci.' Sada se ponovo vraćamo toj priči,"
Geopolitički vakuum na Zapadnom Balkanu
Johnson je tokom saslušanja istakao važnost lokalnih rješenja, što implicira veće prepuštanje odgovornosti domaćim akterima.Memišević smatra da to ne znači da će prostor ostati prazan.
"Domaći akteri i oni koji žele da se uključe u geopolitičko tržište Zapadnog Balkana, poput EU, Kine ili Rusije, dobiće priliku,"
dodajući da se tako stvara geopolitički vakuum.
"To je očekivana posljedica geopolitičkog vakuuma, ne samo u Bosni i Hercegovini, već i drugdje,"
"Fokus više nije na geopolitičkim, nego na transakcionim rješenjima"
Memišević opisuje novu američku politiku kao prelazak sa geopolitičkog na transakcioni pristup.
"To znači da se fokus prebacuje sa geopolitičkih rješenja na transakcione kao odgovor na geopolitičke izazove,"
navodeći primjere iz regiona.
"Protesti u Albaniji zbog razvoja jednog otočja i projekat Trump tornja u Beogradu su primjeri ovog trenda,"
Koliko će nova politika odgovarati domaćim političarima?
Na pitanje o tome kako će ovakav pristup uticati na domaće političke aktere, Memišević naglašava da američka politika može brzo promijeniti smjer.
"Trenutna situacija ne odgovara nijednoj strani u Bosni i Hercegovini u predizbornoj kampanji,"
ukazujući na predstojeće izbore za Kongres u novembru.
"Tradicionalno, stranka aktuelnog predsjednika gubi kontrolu nad jednim od domova,"
što bi moglo rezultirati jačim otporom prema politici Donalda Trumpa.
"Ovo ne smatram trajnim smjerom,"
dodajući da se situacija može promijeniti za dvije godine tokom predsjedničkih izbora.
"Mi već živimo novu realnost transakcione diplomatije"
Memišević ističe da proces prebacivanja fokusa na privatne investicije već traje.
"To nije budući scenario, već realnost koju već imamo,"
navodeći kako je priča o Trump tornju u Beogradu počela prije nekoliko godina.
"Ove promjene već utiču na regionalne političke odnose,"
a ne očekuje promjene bez promjene kursa Washingtona.
"Ne vidim promjene osim ako ne dođe do promjene u Washingtonu,"
Kritike Trumpovog pristupa počinju stizati i iz Washingtona
Memišević ukazuje na kritike trenutne američke politike prema Zapadnom Balkanu koje dolaze iz Washingtona.
"Već se čuju glasovi koji govore da trenutni pristup administracije Donalda Trumpa negativno utiče na region,"
navodeći da kritičari smatraju da takva politika jača uticaj Rusije i Kine.
"Ova politika koristi se za obogaćivanje kompanija bliskih administraciji,"
dodao je Memišević.
Tokom saslušanja, Johnson je najavio jačanje saradnje sa prozapadnim akterima.
"On želi osnažiti saradnju sa zapadnim akterima,"
međutim, Memišević smatra da još nema dovoljno informacija o ovoj politici.
"Nema jasnog puta kako će SAD suzbiti maligni uticaj,"
dodajući da problem nije ograničen samo na BiH.
"Ovo je ozbiljan problem koji cijeli region osjeća,"
Johnson potpuno drugačiji od prethodnih američkih ambasadora
Memišević ističe da je Johnsonova biografija ključna za razumijevanje njegovog pristupa.
"Ovo je prvi nekarijerni ambasador u historiji odnosa između BiH i SAD-a,"
naglašavajući njegovu vojnu pozadinu.
"Njegova biografija, kao penzionisanog generala američkih marinaca, donosi drugačiji način razmišljanja,"
te je, prema Memiševiću, potpuno drugačiji od prethodnih ambasadora.
Moguće američke investicije u namjensku industriju BiH
Memišević naglašava da bi ekonomija mogla postati ključni segment odnosa između Washingtona i Sarajeva.
"On će raditi na jačanju ekonomskih veza između SAD-a i BiH,"
dodajući da vidi prostor za nove investicije.
"Moguće su nove investicije, posebno u namjenskoj industriji,"
naveo je konkretne kompanije.
"Drugi najveći dioničar 'Pretisa' i 'Binas' je američka kompanija,"
spominjući i projekat Južne interkonekcije.
"Iako ugovor još nije potpisan, ne znam koliko će se to realizovati prije američkih izbora,"
Memišević očekuje Johnsonovu potvrdu
Memišević vjeruje da će Johnson biti potvrđen kao ambasador.
"Glasanje sugerira da će on biti potvrđen, a sada ostaje da dobije agreman od Predsjedništva BiH."
Cijeli tekst pročitajte OVDJE
