Američka kompanija Oxygen Forensics, koja se bavi razvojem softvera za izvlačenje i analizu podataka s mobilnih uređaja i računara, suočava se s ozbiljnim optužbama američkog Ministarstva pravde. Prema navodima, kompanija je bila pod tajnom kontrolom ruskih državljana, uključujući Olega Sergejeviča Davidova, dok je istovremeno učestvovala u projektima finansiranim od strane Evropske unije i prodavala svoje proizvode evropskim policijskim agencijama.
Oxygen Forensics je registrovan u saveznoj državi Virginija, ali tužioci tvrde da je kompanija prikrivala svoje rusko vlasništvo i da je razvoj njenog softvera nastavio u Rusiji čak i nakon uvođenja američkih sankcija 2022. godine. Istraga je pokazala da je Oxygen Forensics bio uključen u najmanje dva projekta finansirana sredstvima EU, i to projekt 'Evidence' koji je trajao od 2014. do 2016. godine i projekt 'INSPECTr' koji se nastavio do 2023. godine.
Projekt 'Evidence' je dobio više od 1,9 miliona eura i uključivao je saradnju s institucijama kao što su Europol, Eurojust i Evropski ured za borbu protiv prevara (OLAF). Ovaj projekt se fokusirao na prikupljanje i razmjenu digitalnih dokaza u krivičnim istragama. S druge strane, projekt 'INSPECTr' je razvijao sisteme za objedinjavanje i analizu digitalnih dokaza prikupljenih različitim alatima, uključujući i podatke izvučene Oxygenovim softverom.
Evropska komisija je saopćila da Oxygen Forensics nije bio član nijednog konzorcija i da nije direktno primao novac od Evropske komisije. Također, naglašeno je da ruski subjekti ne mogu učestvovati u projektima programa Horizon Europe od početka ruske invazije na Ukrajinu.
Proizvodi Oxygen Forensics su, međutim, korišteni od strane policijskih i pravosudnih institucija u više evropskih zemalja, uključujući Njemačku, Španiju, Italiju, Poljsku, Mađarsku, Rumuniju i Latviju. Pored toga, ruska kompanija povezana s Oxygenom prodavala je istu tehnologiju ruskoj Federalnoj službi sigurnosti (FSB) i Ministarstvu unutrašnjih poslova Rusije.
Istraga američkih vlasti nije utvrdila da je Oxygenov softver sadržavao zlonamjerni kod ili da je neovlašteno pristupao podacima korisnika. Ipak, zaplijenjeni su bankovni računi, internet domene i druga infrastruktura za koju tužioci tvrde da je korištena u izvršenju krivičnih djela. Također, Oxygenov softver je korišten u Maroku u okviru EU finansiranog programa upravljanja granicama, gdje su zaposleni iz kompanije obučavali lokalne policijske službenike.
Lee Reiber, američki državljanin koji je javno predstavljen kao čelnik Oxygen Forensics, uhapšen je u Sjedinjenim Američkim Državama, dok je Oleg Davidov uhapšen na londonskom aerodromu dok se spremao za let prema Istanbulu. Natalia Krapiva iz organizacije Access Now upozorila je na rizik od kompromitovanja osjetljivih podataka Evropske komisije zbog ruskog vlasništva kompanije. Ona je izjavila: "Ako je ruski softver razvijen za FSB i Istražni komitet zaista korišten za obradu baza podataka s krivičnim dokazima Evropske komisije, to otvara ozbiljnu mogućnost da su osjetljivi podaci mogli biti kompromitovani i dostupni ruskim vlastima." Krapiva je pozvala EU i sve vlade koje koriste ove alate da obustave njihovu upotrebu i provedu potpunu istragu o prisutnosti kompanije u evropskim institucijama za provođenje zakona tokom skoro decenije.
